બંગાળમાં ખેલા હોબે .. બંગાળમાં ચાલ્યો મોદી-શાહનો જાદુ, જાણો કેવી રીતે 46 વર્ષ બાદ ભાજપનું સપનું થયું સાકાર

બંગાળમાં ખેલા હોબે .. બંગાળમાં ચાલ્યો મોદી-શાહનો જાદુ, જાણો કેવી રીતે 46 વર્ષ બાદ ભાજપનું સપનું થયું સાકાર

કોંગ્રેસ અને ડાબેરી મોરચા બાદ મમતા બેનર્જીની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)નો ગઢ બની ગયેલા પશ્ચિમ બંગાળમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ની ડબલ એન્જિન સરકાર બની રહી છે. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બે તૃતીયાંશથી વધુ બેઠકો જીતીને ભાજપની હવે ત્યાં પણ ડબલ એન્જિન સરકાર બનતી જોવા મળી રહી છે. ભાજપની ત્રણ ધારાસભ્યોથી 200થી વધુ બેઠકો જીતવાની સફર માત્ર 10 વર્ષમાં પૂર્ણ થઈ છે, જેનો એકમાત્ર શ્રેય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહ મંત્રી અમિત શાહની જોડીને આપવામાં આવી રહ્યો છે.

લોકસભામાં બંગાળથી ભાજપની સફર તો 1998માં મમતા બેનર્જી સાથેના ગઠબંધનથી જ શરૂ થઈ હતી, પરંતુ વિધાનસભામાં ભાજપનો પહેલો ધારાસભ્ય 2016માં પહોંચી શક્યો હતો. દસ વર્ષમાં ભાજપે 35 ટકા મતો વધારીને સતત ત્રણ વખતથી સત્તા સંભાળી રહેલા મમતા બેનર્જીની સરકારની વિદાય નક્કી કરી દીધી છે.

બંગાળમાં ભાજપની જીત નરેન્દ્ર મોદીની લોકપ્રિયતા અને અમિત શાહની ચૂંટણી રણનીતિનું પ્રતીક છે. 2016માં વિમલ ગુરુંગના ગોરખા જનમુક્તિ મોરચા સાથેના ગઠબંધનમાં ભાજપના 3 ધારાસભ્યો જીત્યા હતા. ગુરુંગની પાર્ટી 3 બેઠકો પર લડી હતી, પરંતુ શૂન્ય પર રહી હતી. ભાજપ 10.16 ટકા મતો સાથે 3 બેઠકો જીતી હતી. 2021ની ચૂંટણીમાં પણ ભાજપે પૂરી તાકાત લગાવી હતી, પરંતુ લગભગ 38 ટકા મતો અને 77 બેઠકો સાથે બીજા નંબરે રહી હતી. મમતા બેનર્જીની TMCએ 48 ટકા મતો સાથે ત્રીજી વખત સરકાર બનાવી હતી.

ચૂંટણી પંચે આ વખતે SIR બાદ ચૂંટણી યોજી હતી, જેના કારણે મોટી સંખ્યામાં નામો કમી થયા છે. નામ કમી થયેલા લોકો હજુ પણ દાવો કરી રહ્યા છે, પરંતુ હવે આ ચૂંટણીમાં તેનો કોઈ ફાયદો નથી. ભાજપે 2021માં TMC સામેના 10 ટકાના તફાવતને પાછળ છોડીને 5 ટકાની સરસાઈ મેળવી લીધી છે. ભાજપે લગભગ 45 ટકા મતો મેળવ્યા છે અને 200થી વધુ બેઠકો સાથે બે તૃતીયાંશથી વધુ બહુમતી પણ મેળવી છે. ભાજપના મતો 2021ની સરખામણીમાં 8 ટકા વધ્યા છે અને TMCના મતો 2021ની સરખામણીમાં 8 ટકા ઘટીને 48થી 40 ટકા પર પહોંચી ગયા છે.

સ્થાપનાના 36 વર્ષ પછી ભાજપનું ખાતું ખુલ્યું
બંગાળમાં કોંગ્રેસ અને લેફ્ટનું વર્ચસ્વ મમતા બેનર્જીએ 2011માં તોડ્યું અને મમતાનો ગઢ ભાજપે 2026માં તોડી પાડ્યો છે. પરંતુ અહીં સુધી પહોંચવામાં ભાજપને 46 વર્ષ લાગ્યા. 36 વર્ષ તો એમાં જ લાગી ગયા કે પાર્ટીનો પ્રથમ ધારાસભ્ય બંગાળ વિધાનસભામાં પહોંચે. 2016માં ભાજપના ત્રણ નેતાઓ ધારાસભ્ય બનીને પ્રથમ વખત ગૃહમાં ગયા હતા. 1971ની ચૂંટણીમાં જનસંઘના પ્રફુલ્લ કુમાર સરકાર જલાંગી બેઠક પરથી જીત્યા હતા. કેટલીક અન્ય બેઠકો પર જનસંઘના ઉમેદવારો બીજા અને ત્રીજા નંબરે પણ આવ્યા હતા. જનસંઘ 23 બેઠકો પર લડ્યું હતું અને 0.82 ટકા મતો મળ્યા હતા. જનસંઘ 1972માં 16 બેઠકો પર લડ્યું હતું પરંતુ એક પણ બેઠક મળી ન હતી. વોટ શેર પણ 0.19 રહી ગયો હતો.

1977ની વિધાનસભા ચૂંટણી જનતા પાર્ટીના બેનર હેઠળ લડવામાં આવી હતી. 289 બેઠકો પર 20 ટકા મતો સાથે જનતા પાર્ટીએ 29 બેઠકો મેળવી હતી. આ ચૂંટણી પછી જનસંઘના લોકો જનતા પાર્ટીમાંથી નીકળીને ભાજપના નામે નવી પાર્ટી બનાવી હતી. બંગાળમાં 1982ની વિધાનસભા ચૂંટણીથી અત્યાર સુધી ભાજપની લડાયેલી બેઠકો, જીતેલી બેઠકો અને વોટ શેરનો હિસાબ જોતા જોવા મળે છે કે, બંગાળમાં વર્ષો સુધી સ્થગિત રહેલી ભાજપની વિકાસ યાત્રા નરેન્દ્ર મોદી વડાપ્રધાન બન્યા પછી ઝડપી બની, જેની ચૂંટણીલક્ષી પૂર્ણાહુતિ આજે મળેલી જીતથી થઈ છે.

મમતા બેનર્જી સાથેના ગઠબંધનમાં ભાજપને મળી શરૂઆતી જીત
ભાજપે આજે ભલે મમતા બેનર્જી અને TMCને સત્તા પરથી હટાવી દીધા હોય, પરંતુ લેફ્ટ ફ્રન્ટ સરકારના જમાનામાં બંગાળથી લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને શરૂઆતી જીત TMC ગઠબંધન સાથે જ મળી હતી. 1998માં TMC બનાવનાર મમતા બેનર્જીએ ભાજપના નેતૃત્વવાળા NDA સાથે હાથ મિલાવ્યા હતા. 1998ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં બંગાળની 42 માંથી 9 બેઠકો NDA જીત્યું હતું. જેમાં TMCના 7 અને ભાજપના 2 સાંસદ દિલ્હી પહોંચ્યા હતા. 1999ની લોકસભા ચૂંટણીમાં NDAને 42 માંથી 10 બેઠકો મળી હતી, TMCને 8 અને ભાજપને 2 બેઠકો. 2004ની ચૂંટણીમાં NDAને ભારે નુકસાન થયું હતું. TMC માત્ર 1 બેઠક જીતી શકી, જ્યારે ભાજપ શૂન્ય પર આઉટ થઈ ગયું હતું.

2009માં મમતા બેનર્જી કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળા UPA ગઠબંધન સાથે જોડાઈ ગયા હતા. ભાજપ 1 બેઠક જીતી હતી. બાકીની બેઠકો લેફ્ટ ફ્રન્ટ અને UPA વચ્ચે વહેંચાઈ ગઈ હતી. 2014ની ચૂંટણીમાં જ્યારે દેશમાં મોદીની લહેર હતી, ત્યારે પણ બંગાળે 42 માંથી 34 બેઠકો મમતાને આપી હતી. ભાજપ માત્ર 2 બેઠકો કાઢી શક્યું હતું. અમિત શાહ 2016ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા ‘ઓપરેશન બંગાળ’માં જોડાઈ ગયા હતા. 2019ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ભાજપ 18 બેઠકો જીત્યું અને મમતાના સાંસદો 34થી ઘટીને 22 થઈ ગયા. 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મમતાએ 29 બેઠકો જીતી, જ્યારે ભાજપ 12 પર જ સમેટાઈ ગયું હતું.

બંગાળની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપની આ વિશાળ જીતથી રાજકારણમાં પાયાના બદલાવ આવશે. ભવિષ્યની ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસ અને લેફ્ટ પછી હવે મમતા બેનર્જીની TMC માટે વાપસી કરવી એક મોટો પડકાર બની રહેશે. આ સંકટ ભવિષ્યમાં ભાજપ વિરોધી પક્ષો વચ્ચે તાલમેલનો પાયો પણ બની શકે છે.